Foto's laatste bijeenkomst

Aafke Romeijn, Tonnus Oosterhoff en Rik Andreae
Rik Andreae
Joep van Ruiten
Tonnus Oosterhoff
Annette Timmer
Aafke Romeijn
Greet Kloeg en Sjoerd Visser
Sascha Gans en Elly Engelkes

Anton Valens (1964-2021)

Schrijver en kunstschilder Anton Valens (DLH november 2005) is
7 november 2021 overleden. Joep van Ruiten schreef voor DvhN dit in memoriam:
 

Authentiek, met oog voor niet-zichtbaren

Het woord authentiek wordt te vaak gebruikt. In het geval van de zondag overleden Anton Valens kon het niet vaak genoeg. Zes volstrekt oorspronkelijke boeken publiceerde hij. Ze werden wellicht meer geprezen dan verkocht, maar wie ze leest houdt daar een bijzondere ervaring aan over. Als kunstschilder viel hij wellicht minder op, maar ook uit zijn (onder meer door art brut geïnspireerde) schilderijen spreekt een opmerkelijke manier van kijken en weergeven. 

Anton Valens (1964) werd geboren in Paterswolde, groeide op in Zuidhorn en woonde daarna op verschillende plekken. Niet goed wetend wat te doen, meldde hij zich na zijn middelbare schooltijd aan bij Academie Minerva om vervolgens naar de Rietveld Academie in Amsterdam over te stappen.
Als beeldend kunstenaar had de bedeesde Valens hooggespannen verwachtingen. ,,Ik dacht dat ik bij die 5 procent zou horen die later van zijn kunst zou kunnen bestaan. De hoogmoed van de jeugd”, vertelde hij aan deze krant. Om rond te komen, besloot hij in 1994 in de thuiszorg te gaan werken. Het leverde hem inspiratie op voor zijn debuutroman Meester in de hygiëne (2004).

Als schrijver viel Valens op door een scherp oog voor details, verrassende humor en een sterk ontwikkeld gevoel voor mededogen met mensen die niet vooraan staan of zich op een afwijkende manier door het leven bewegen. Zo vertelt zijn bekendste roman, het in Groningen spelende Het boek ONT , over een zelfhulpgroep van mannen die geen post durven open te maken.

Het boek ONT
 raakte een snaar, ook bij niet-Groningers, al liep Valens de prijs voor het Beste Groninger Boek mis. De roman leverde hem naast een nominatie voor de AKO Literatuur Prijs veel reacties op van mensen die zich in zijn personages herkenden. Het leidde tot zoveel post dat hij enige tijd niet meer tot werken kwam: „Leuk hoor die reacties, maar ik ben niet zo van het e-mailen. Al dat gecommuniceer tegenwoordig.”

In Het compostcirculatieplan (2016) zoekt een schilder en schrijver rust en bescherming op een volkstuincomplex, omdat het met de kunst, zijn eigenwaarde en plek in de maatschappij niet wil lukken. Ook uit deze roman spreekt een sterke sympathie voor de underdog en oog voor de niet-zichtbaren. Valens ergerde zich aan het idee van maakbaar succes en hield er niet van om in begrippen van winners en losers te denken.

Nadat in 2016 nierkanker bij hem werd vastgesteld, gaven artsen hem aanvankelijk nog twee jaar te leven. Ondanks zijn verslechterende gezondheid lukte het hem in 2019 opnieuw met een roman te komen, Chalet 152 , over een man die zich terugtrekt op een verlaten vakantiepark. Door het slikken van een geestverruimend middel gaat hij op zoek naar antwoord op vragen als ‘wie ben ik?’, ‘wat ben ik?’ en ‘is er leven na de dood?’

Anton Valens is 57 jaar geworden.